HVAC CCV BELIMO คืออะไร
Characterised Control Valve วิธีเลือกและเปรียบเทียบกับ PICV
คู่มือฉบับสมบูรณ์: หลักการทำงาน, 2-way vs 3-way, เลือก Actuator และ Fail-safe สำหรับงาน Heating/Cooling
CCV (Characterised Control Valves) คือวาล์วควบคุม Ball Valve ที่มี Characterising Disc ภายในตัว ทำให้ได้ Equal Percentage flow characteristic ตาม VDI/VDE 2178 — ต่างจาก PICV ตรงที่ไม่มี Pressure Independent function แต่มี kvs สูงกว่าและราคาต่ำกว่า เหมาะกับระบบที่ Differential Pressure คงที่ ใช้ร่วมกับ Rotary Actuator (TR/LR/NR/SR) ทุกรุ่น AC/DC 24V
CCV BELIMO คืออะไร หลักการทำงาน
CCV (Characterised Control Valves) หรือ Control Ball Valve with Rotary Actuator คือวาล์วควบคุม Flow แบบ Ball Valve ที่เพิ่ม Characterising Disc เข้าไปในช่องทางน้ำ Disc นี้ทำหน้าที่ปรับรูปแบบการไหลจาก On/Off ที่ Ball Valve ทั่วไปมี ให้เป็น Equal Percentage characteristic ซึ่งหมายถึงเมื่อ Signal เปลี่ยน 10% จะได้ Flow เปลี่ยนเป็นสัดส่วน % เดิมเสมอ ทำให้ควบคุม Coil ได้แม่นยำตลอดช่วง 10–100%
Actuator หมุน Ball 90° เพื่อปรับ Flow — ใช้ไฟ AC/DC 24V รองรับ On/Off, 3-point และ Modulating 2–10V
Equal Percentage Characteristic คืออะไร ทำไมสำคัญ
วาล์วทั่วไปที่มี Linear characteristic จะมีปัญหาว่าที่ Flow ต่ำ (10–30% opening) ความไว (gain) สูงมาก ทำให้ควบคุมยาก ส่วน Equal Percentage characteristic แก้ปัญหานี้โดย:
- ที่ Low Flow (opening ต่ำ): ความไวต่ำ → ควบคุมละเอียด ไม่กระตุก
- ที่ High Flow (opening สูง): ความไวสูงขึ้นตามสัดส่วน
- ผลลัพธ์: ควบคุม Coil ได้เสถียรตลอดช่วง Turndown ทั้งหมด
CCV vs PICV — เลือกอะไร สำหรับงานไหน
- ระบบ Constant Pressure (ปั๊มความเร็วคงที่)
- มี Manual Balancing Valve อยู่แล้วในระบบ
- Heating circuit ที่ Δp ไม่เปลี่ยนแปลงมาก
- งบประมาณจำกัด — CCV ราคาต่ำกว่า PICV
- ต้องการ kvs สูงกว่า PICV (DN เดียวกัน)
- ระบบ Variable Flow ปั๊ม VSD หรือ Bypass
- ไม่ต้องการ Manual Balancing
- ต้องการ BACnet/Modbus integration
- ต้องการ Energy monitoring (ePIV, Energy Valve)
- Commissioning เร็ว ไม่ต้อง Balance ทีละวาล์ว
2-way vs 3-way CCV เลือกอะไร
- ควบคุม Flow เปิด-ปิด แบบ Throttling
- ใช้ได้ทั้ง Open และ Closed circuit
- เหมาะกับ Cooling Coil, Heating Coil ทั่วไป
- DN15–50 | kvs 0.25–70 m³/h | PN25/40
- Mixing valve ผสม Supply + Bypass
- ใช้ได้เฉพาะ Closed water circuit
- เหมาะกับ Heating system ที่ต้องการ Mixing
- DN15–50 | kvs 0.25–58 m³/h | PN25/40
CCV Flange (R6..AO) เป็น 2-way เท่านั้น DN65–150 PN16 สำหรับ AHU/Chiller ขนาดใหญ่
วิธีเลือก Kvs ที่เหมาะสม
สูตรคำนวณ Kvs:
Kvs = Q ÷ √(ΔP / 100)
Q = Flow Rate (m³/h) | ΔP = Differential Pressure across valve (kPa)
ตัวอย่าง: FCU ต้องการ Q = 0.5 m³/h ที่ ΔP = 25 kPa → Kvs = 0.5 ÷ √(25/100) = 0.5 ÷ 0.5 = 1.0 m³/h → เลือก R2015-1-S1 (kvs 1.0)
เลือก Actuator สำหรับ CCV
| DN | Actuator Standard | Actuator Fail-safe NC | Fast Runner |
|---|---|---|---|
| DN15–20 | TR24 (2 Nm, 100s) | TRF24 (2.5 Nm, 75s) | — |
| DN15–25 | LR24A (5 Nm, 90s) | LRF24 (4 Nm, 75s) | LRQ24A (4 Nm, 9s) |
| DN25–40 | NR24A (10 Nm, 90s) | NRFA (10 Nm, 75s) | NRQ24A (8 Nm, 9s) |
| DN40–50 | SR24A (20 Nm, 90s) | SRFA (20 Nm, 75s) | SRQ24A (16 Nm, 9s) |
| Flange DN65–80 | SR24A-5 (20 Nm, 90s) | SRFA-5 | — |
| Flange DN100–150 | GR24A-7 (40 Nm, 150s) | GRK24A-7 | — |
ทุก Actuator ใช้ AC/DC 24V | TR series ใช้ได้ถึง 100°C เท่านั้น | สำหรับ >70°C: ใช้ NR series แทน LR
Fail-safe Function ควรเลือกเมื่อไหร่
ควรเลือก Fail-safe NC (Normally Closed) เมื่อ:
- ระบบ Safety-critical ที่ต้องปิดวาล์วทันทีเมื่อไฟดับ
- Cooling Coil ในห้อง Server room / Clean room
- Heating Coil ในระบบที่มีน้ำร้อนสูง ป้องกันน้ำล้น
- ระบบที่ PLC/DDC ต้องการ Safety interlock
คำถามที่พบบ่อย
CCV BELIMO คืออะไร
CCV (Characterised Control Valves) คือวาล์วควบคุม Ball Valve ที่มี Characterising Disc ภายใน ให้ Equal Percentage flow characteristic ตาม VDI/VDE 2178 เหมาะสำหรับ Heating/Cooling circuits ที่ต้องการ Modulating control อย่างแม่นยำ ใช้ร่วมกับ Rotary Actuator (TR/LR/NR/SR series)
CCV กับ PICV ต่างกันอย่างไร ควรเลือกอะไร
CCV ไม่มี Pressure Independent function ต้องใช้ Manual Balancing Valve แยก เหมาะกับระบบ Constant Pressure, คงที่ ราคาต่ำกว่า ส่วน PICV (ePIV, PIQCV) ชดเชย Δp อัตโนมัติ ไม่ต้อง Balancing เหมาะกับ Variable Flow system ที่ pressure เปลี่ยนตลอด
CCV 2-way กับ 3-way ต่างกันอย่างไร
2-way CCV ควบคุม Flow เปิด-ปิด ใช้ได้ทั้ง Open/Closed circuit ส่วน 3-way CCV เป็น Mixing valve สำหรับ Closed water circuit เท่านั้น ผสมน้ำจาก 2 แหล่ง (Supply + Bypass) ให้ได้อุณหภูมิตามต้องการ
CCV DN15–50 ใช้ Actuator รุ่นไหน Fail-safe ใช้รุ่นอะไร
DN15–20: TR24 (2 Nm) หรือ TRF24 (2.5 Nm Fail-safe NC). DN15–25: LR24A (5 Nm) หรือ LRF24 (4 Nm Fail-safe). DN25–40: NR24A (10 Nm) หรือ NRFA (Fail-safe). DN40–50: SR24A (20 Nm) หรือ SRFA (Fail-safe). ทุกรุ่นใช้ AC/DC 24V
ต้องการข้อมูล CCV BELIMO หรือขอใบเสนอราคา?